Wat is omgevingsmanagement

Er is een categorie problemen die niet in een bestek staat en toch elk project raakt. Een ondernemer die zijn zaak niet bereikbaar ziet worden. Een bewonersavond die uit de hand loopt. Een leiding die op een andere plek blijkt te liggen dan op de KLIC-melding. Omgevingsmanagement is het vak dat die dingen vóór is in plaats van erachteraan loopt.

Meer dan bewonersbrieven

Omgevingsmanagement wordt vaak gelijkgesteld aan communicatie. Dat is een deel ervan, en niet het grootste. Het gaat evengoed over conditionering: het wegnemen van alle fysieke en juridische belemmeringen die maken dat een werk niet kan starten. Kabels en leidingen, vergunningen, grondverwerving, archeologie, niet gesprongen explosieven, flora en fauna. Werk dat maanden vergt en dat zelden op het kritieke pad staat totdat het te laat is.

De vijf IPM-rollen

Bij grotere opgaven wordt gewerkt met het Integraal Projectmanagement-model. Elke rol bewaakt een eigen belang, en de spanning daartussen is de bedoeling.

• Projectmanager. Eindverantwoordelijk, bewaakt scope, geld en tijd.
• Omgevingsmanager. Alles buiten de projectgrens: stakeholders, vergunningen, conditionering.
• Technisch manager. De inhoudelijke kwaliteit van ontwerp en uitvoering.
• Contractmanager. De relatie met de markt en de contractuele afspraken.
• Manager projectbeheersing. Ramingen, planning, risicodossier en voortgangsrapportage.

Conditionering: het onzichtbare werk

• KLIC-melding en verleggingen. Netbeheerders hanteren eigen doorlooptijden; reken op maanden, niet weken.
• Niet gesprongen explosieven. Vooronderzoek op basis van historische gegevens, en zo nodig detectie.
• Archeologie. Bureauonderzoek, en afhankelijk van de uitkomst proefsleuven.
• Bodem. Verkennend onderzoek, en bij verontreiniging een plan van aanpak.
• Flora en fauna. Onderzoek naar beschermde soorten, gebonden aan seizoenen die zich niet laten verplaatsen.

De omgeving stopt een project zelden op techniek. Het stopt op vertrouwen.

Het BLVC-plan

BLVC staat voor Bereikbaarheid, Leefbaarheid, Veiligheid en Communicatie. Het is het document waarin staat hoe de omgeving tijdens de uitvoering functioneert: welke routes open blijven, hoe hulpdiensten erdoor komen, welke overlast is toegestaan en op welke tijden, en hoe omwonenden geïnformeerd worden. Wie dit pas na gunning opstelt, ontdekt vaak dat de gekozen fasering niet uitvoerbaar is.

Wanneer u een omgevingsmanager nodig heeft

Niet elk project vraagt om een aparte rol. Een reconstructie van een rustige woonstraat kan een projectleider erbij doen. Zodra er ondernemers, doorgaand verkeer, een school of een zorginstelling in het geding zijn, of zodra meerdere partijen tegelijk in dezelfde ruimte willen werken, wordt het een taak op zich.

Wat het oplevert

Minder stilstand, minder meerwerk uit onvoorziene belemmeringen, en een uitvoering waarin de aannemer bezig is met bouwen in plaats van met het beantwoorden van klachten. Dat laat zich lastig hard maken in een businesscase, wat meteen verklaart waarom er vaak op bezuinigd wordt.